Ay’ın Özellikleri Nelerdir?

Ay’ın Özellikleri : Ay Dünya’nın tek uydusu ve yapısı itibari ile her geçen gün insanlığı şaşırtmaya devam eden gök cisimlerinden biridir. Gökyüzünde ayın olmadığını bir düşünürsek, aniden gel git olaylarının durması gibi olaylar silsilesi içerisinde kalabilirdik.

Dünya ve ay arasında varlığımızı sürdürebilmemiz için bozulmaması gereken bir denge mevcuttur. Bu dengenin bozulması halinde Dünya’nın mevcut 23 derecelik eğiminin de ortadan kalkacağı göz önünde bulundurulursa gezegenin dengesini kaybetme tehlikesi aşikar bir durumdur.

Ay’ın özellikleri itibari ile muhteşem yapısı ve uyumlu nitelikleri hakkında merak edilenleri yazımızda derledik.

Ay Nasıl Oluşmuştur?

Ay’ın oluşumuna dair bilim insanları tarafından bazı fikirler mevcuttur. Güneş sistemi günümüzden yaklaşık 4,6 milyar yıl önce bir süreç halinde oluşmuştur. Bu süreç boyunca gezegenlerin şimdiki halini alması birçok olay ve çarpışma sonucunda olmuştur. Söz konusu ay olduğunda da durum çok da farklı değildir.

Ay’ın oluşumuna dair bilim insanları tarafından yapılan araştırmalarda bundan 4,5 milyar yıl önce Dünya henüz lavlarla dolu iken Theia adındaki bir ön gezegen Dünya gezegenine çarpmıştır. Bu çarpışmayı devasa kılan ise Theia ön gezegeninin yaklaşık olarak Mars gezegeni kadar büyük olmasıdır.

Ay’ın oluşumu sürecinde Theia ön gezegeninin Dünya’ya çarpması ile birlikte uzaya yayılan kaya parçalarının çarpışması ve birleşmesi ile uydumuz olan Ay’ı oluşturmuştur. Ay’ın oluşumu için en çok kabul gören ve araştırmalara kaynaklık eden fikir Theia ön gezegeni ile çarpışma sonucuna bağlanmaktadır.

Ay’ın Özellikleri Nelerdir? (Madde Madde)

  • Ay’da gece ve gündüz süreleri yaklaşık 15’er gündür.
  • Ay yılına göre bir gün 24 saat 50 dakikadır.
  • Ay yılına göre 1 yıl 355 güne tekabül etmektedir.
  • Ay, yeryüzüne en yakın cisim ve yeryüzünün uydusudur.
  • Ay hem Dünya etrafında hem de kendi çevresinde döner. Bu dönüş ile birlikte Dünya’nın hareketi ile güneş etrafında da döner.
  • Ay Dünya etrafındaki bir tam turunu 29,5 günde tamamlamaktadır.
  • Ay’da bulunan kayaçlar ile yeryüzünde bulunan kayaçlar birbirine benzer niteliktedir.
  • Ay’ın çekim gücü Dünya’nın çekim gücünün yalnızca 6’da 1’i kadardır.
  • Ay’daki atmosfer yok denecek kadar zayıftır.
  • Ay’da meteorolojik olaylar yaşanmaz.
  • Ay’a yeryüzünden bakıldığında kendi etrafındaki dönüşü ve Dünya etrafındaki dönüşü nedeni ile sürekli aynı yüzü görülür.
  • Ay’da sesin yayılabileceği kadar güçlü bir atmosfer olmadığından ses yoktur.
  • Ay’da Dünya’nın yerçekiminden kaynaklı küçük çaplı depremler olabilmektedir.
  • Ay’ın her iki yüzü de güneş ışınlarını aynı oranda alır.
  • Ay her yıl Dünya’dan 3,8 cm uzaklaşmaktadır.

Ay’ın Fiziksel Özellikleri

Ay fiziksel özellikleri itibari ile 3,475 km genişliğinde bir çapa sahiptir. Ay’ın kütlesi ise Dünya’nın toplam kütlesinin %1’i kadardır. Ay ile Dünya arasındaki mesafe ise 384,400 km olarak bilinmektedir. Ay güneşin etrafında dönerken aynı zamanda Dünya’nın etrafında da döner.

Ay’ın Dünya etrafındaki bir tam turu 27.3 günde tamamlanmaktadır. Bununla birlikte Ay’ın evreleri de 29,5 süre ile tekrar etmektedir. Ay’daki mevut yüzey sıcaklığı -233 derece ile 123 derece arasında değişkenlik göstermektedir. Bu da insanlar için kesinlikle elverişsiz bir ortam olduğunu ortaya koymaktadır.

Ay’ın yaklaşık yüz ölçümü 38.000.000 km olarak bilinmektedir. Bu mesafede Rusya’nın yüzölçümünün 2 katına yakın bir değer ortaya koymaktadır.

Neden Ay’ın Hep Bir Yüzünü Görürüz? Ay’ın Karanlık Yüzünde Ne Var?

Ay’ın sürekli bir yüzünü görüyor olmamız beraberinde insanlar tarafından Ay’ın bir de karanlık yüzü olduğu yanılgısının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İşin doğrusunu açıklamak gerekirse Ay’ın her iki yüzü de aynı oranda güneş ışığını görmektedir. Bu nedenle Ay’ın karanlık bir yüzü olduğunu söylemek tamamen yanlıştır. Ay’ın sürekli bir yüzünü görmemiz ise Ay’ın Dünya etrafında dönüşü ile birlikte Dünya’nın da Güneş etrafında dönüşünü gerçekleştiriyor olmasından kaynaklıdır.

Ay hakkında yapılan araştırmalarda Ay’ın iki yüzünün farklı niteliklere sahip olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü daha pürüzlü ve hasarlı bir görüntüye sahipten diğer yüzü daha pürüzsüzdür.

Ay’ın bir yüzünün diğerinden daha kalın ve pürüzlü olması için iki teori vardır. Bu teorilerden ilki Ay’ın ilk oluşumu sürecinde Dünya’ya çok yakın ve hızlı bir dönüşü olması nedeni ile Dünya’yı gören yüzünün Dünya’nın sıcaklığı ile piştiği fikridir. Diğer bir teori ise Ay’ın bir ikizi olduğu yönündedir.

Dünya’nın Theia ile çarpışması sonrasında Dünya’ya çok yakın ve hızlı bir şekilde dönen Ay ve ikizi çarpışarak birleşmiş ve bir yüzü diğerinden farklı olmasına neden olmuştur. Her iki teori de temelde Theia ile çarpışma fikrine dayalı olduğu için teorinin çürütülme ihtimali ile karşı karşıya olan fikirlerdir.

Ay ve Gelgit Olayları

Dünya’da yaşanan gelgit olaylarının çok büyük bir kısmı Ay kaynaklıdır. Kalan kısmı ise Güneş’in etkileri ile oluşmaktadır. Gel git olaylarının yaşanmasının ana nedeni aslında kütle çekim kuvvetleri olarak bilinmektedir.

Kütle çekim kuvvetlerinin ilk kez keşfedilerek açıklanması 1687 yılında gerçekleşmiştir. Newton Principa eserinde ifade edildiği bilinmektedir. Ay ve Dünya’nın dönüşü göz önünde bulundurulduğunda mevcut dönüş ivmesi nedeni ile Ay zaman zaman Dünya’ya yaklaşırken zaman zaman da Dünya’dan uzaklaşır.

Ay’ın Dünya ile arasındaki mesafenin değişmesi beraberinde gel git olaylarına neden olmaktadır. Dünya’nın bir kısmının Ay’a daha yakın olması ile birlikte yakın olan tarafta sular yükselirken uzak olan tarafta sular alçalır. Ay’ın suları kendine geçmesi kütle çekim kanunu ile açkılanmaktadır.

Ay Dünya’dan Uzaklaşıyor Mu?

Evet. Ay her geçen yıl biraz daha Dünya’dan uzaklaşmaktadır. Bilim insanları tarafından yapılan araştırmalara göre Ay her yıl Dünya’dan 3,8 cm mesafesinde uzaklaşmaktadır. Gelgitsel kabarma nedenli olduğu bilinen uzaklaşma düzenli olarak her yıl tespit edilmektedir.

Ay’ın Atmosferi Nasıldır?

Ay neredeyse yok denecek kadar az bir yoğunluğa sahip olan atmosferi ile bilinmektedir. Çok zayıf olan atmosfer Ay’ı ne Güneş’ten gelen radyasyondan ne de uzayda savrulan diğer meteorlardan korumak konusunda başarı elde etmeyecek kadar incedir.

Ay’ın mevcut bir atmosferi olduğu kabul edilmekle birlikte bu atmosferin görevini yerine getiremeyecek kadar zayıf ve ince olduğunu da dile getirmek gerekir.

Ay Tutulması Nedir? Nasıl Meydana Gelir?

Ay tutulması, Dünya’nın Güneş ile Ay arasına girmesi sonucu yaşanan bir durumdur. Ay’a giden güneş ışınları Dünya tarafından kesildiğinde Ay’ın üzerine Dünya’nın gölgesi düşer. Bu durum ay tutulması olarak adlandırılmaktadır. Ay tutulması ile birlikte Ay’ın kırmızıya yakın bir renk aldığı görülür.

Ay’ın kırmızı renginin asıl nedeni ise Dünya’dan saçılan mavi ve yeşil ışıkların diğer sarı, turuncu ve kırmızı ışıkları Ay’a doğru yönlendirmesi kaynaklıdır. Sanıldığı kadar nadir olmayan Ay Tutulması doğal bir olay olarak görülmektedir.

Ay’ın Hareketleri ve Evreleri

Ay kendi ekseni etrafında olan bir tam turunu 29.5 günde tamamlamaktadır. Bir ay günü ise 24 saat 50 dakika sürmektedir. Bu süre Ay’ın meridyenimizden iki geçişi arasında geçen süreyi ifade etmektedir. Bu bağlamda bir ay gününün bir güneş gününden 50 dakika daha uzun sürdüğünü söylemek de mümkündür.

Ay günü ve güneş günü arasındaki fark farklı takvimler arasındaki zaman farkını da açıklamaktadır. Arabi takvimin ay yılına göre olması beraberinde güneş yılından oranla 10 gün daha kısa bir yıl geçirmelerine neden olmaktadır. Bu durum da beraberinde birçok dini olay ve bayramın kutlandığı günlerin her yıl 10 gün geriye çekilmesine neden olmaktadır.

Ay’ın Evreleri Nelerdir?

Ay’ın evreleri Dünya’dan ayın görünüşü ile ifade edilmektedir. Bu evreleri açıklamaları ve sırası ile listelemek gerekirse;

  • Yeni Ay: Ay’ın ilk evresi olarak bilinir. Güneşin batışı sonrasında hilal şeklinde meydana gelen ufkun üzerinde görünen evredir.
  • İlk Dördün: Yeni Ay evresinden 1 hafta sonra görülen ve yarım ay şeklinde görülen evredir. Güneş’e olan uzaklığının 90 derece olduğunda ilk dördün görüntüsü oluşur.
  • Dolunay: İlk Dördün evresinden 1 hafta sonra görülen evredir. Ay’ın dolunay şeklini alması ay ortasını bulmaktadır.
  • Son Dördün: Dolunay evresinden 1 hafta sonra görülen evredir. Görüntü olarak Ay’ın yarısının yarım daire şeklinde görülmesidir.
  • Eski Ay: Yeni Ay evresinden 28 gün sonra Ay’ın yeniden hilal görüntüsünü aldığı evredir.
  • Kavuşum: Ay’ın Dünya ile Güneş arasında kaldığı Ay Tutulması olarak bildiğimiz aşamadır. Kavuşumdan sonra tekrar Yeni Ay evresi başlayarak süreç başa sarar.

Ay’ın Özellikleri ve Ay Hakkında Bazı İlginç Bilgiler

  • Ay’ın etrafındaki atmosfer çok zayıf olduğundan Ay’da su ve toprak bulunmamaktadır.
  • Ay’ın atmosferinin çok zayıf olması ısının tutulması için bir gaz oluşumunu da engellemektedir. Bu durum beraberinde Ay gökyüzünde sıcaklık farkı olmamasına neden olmaktadır. Ay’da yaşanan ısı değişimlerinin ana nedeni yüzeyinin ısıyı tutuyor olmasından kaynaklıdır.
  • Ay’ın yüzü tozla kaplıdır. Bu çözünmenin doğal bir sonucudur.
  • Kimyasal ayrışma için su gerektiği için Ay yüzeyinde hiçbir toprak, bitki örtüsü ve hayat imkanı bulunmamaktadır.
  • Ay’dan gökyüzüne baktığınızda tamamen karanlık görünür. Bu durumun nedeni ise gökyüzünde ışın tutulmamasıdır.
  • Ay’da hiçbir volkanik faaliyet yoktur.
  • Ay’a ilk iniş insanlar tarafından 1969 yılında gerçekleştirilmiştir.
  • Ay’daki çekim gücü Dünya’dakinin 1/6’sı kadardır. Bu durum astronotların adım atarken zorlanmalarını da açıklamaktadır.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir