Dünyada Görülen İklim Tipleri ve Özellikleri Nelerdir?

Dünyada Görülen İklim Tipleri ve Özellikleri Nelerdir?

Dünyada görülen iklim tipleri Dünya’nın şekli ve yapısı gibi nedenler ile oluşan farklı iklimleri barındırmaktadır. Güneşe uzaklık, denize yakınlık gibi faktörler üzerinden gelişen iklim olayları birçok değişken eşliğinde oluşmaktadır.

Yazımızın devamında Dünya’da görülen tüm iklim tiplerine ve bu iklim tiplerinin özelliklerine dair merak edilenleri inceleyebilirsiniz.

İklim Nedir?

İklim tanımlaması teknik olarak belirli bir coğrafyada uzun süre gözlemlenen ve sürekli olarak yinelenen olaylar sonucunda ortaya çıkan döngüdür. İklim olaylarının döngüselliği hava olayları gözlemlenerek keşfedilir. Dünya’da birçok farklı iklim vardır.

Dünya’nın kutup bölgelerindeki ve ekvator bölgelerindeki iklimlerinin aynı olduğunu bir düşünün. Bu mümkün değildir. Dünya’nın bir köşesinde çok soğuk iklimler mevcutken başka bir köşesinde de çok sıcak iklimler görülebilir. Bu durum Dünya’nın şekli ve yapısı kaynaklıdır.

Dünya’nın yapısı, şekli, güneş etrafındaki dönüşü, kendi etrafındaki dönüşü gibi birçok faktör iklimlerin farklılaşarak çeşitlenmesine neden olmaktadır. İklim tipleri 3’e ayrılır. Bilinen tüm iklimler de 3 iklim tipinden birine aittir.  Yazımızın devamında iklim tiplerinin neler olduğunu inceleyebilir, iklim çeşitlerini detaylı bir şekilde okuyabilirsiniz.

İklim Tipleri Nelerdir?

İklimler dünyanın farklı bölgelerinde farklı şekillerde oluşmaktadır. Temel olarak 3 çeşit iklim bulunmaktadır. Bilinen tüm iklimler bu üç kategorizasyondan birine aittir. İklim tipleri; sıcak, ılıman ve soğuk olmak üzere 3’e ayrılmaktadır.

1.      Sıcak İklimler

Sıcak iklimler Dünya’nın orta kesimlerinde olan tropikal kuşakta görülen iklimlerdir. Güneşe daha yakın olan bu tropikal bölgede yıl boyunca iklimde çok net değişiklikler görmek mümkün değildir. Mevsim geçişleri kurak olmaları ve yağmurlu olmaları ile bilinir. Bilinen tüm sıcak iklimler;

  • Çöl iklimi,
  • Ekvatoral iklim,
  • Savan iklimi,
  • Muson iklimi.

2.      Ilıman İklimler

Ilıman iklimlerde mevsim şartları ne olursa olsun aşırı sıcak ya da aşırı soğuk havalara rastlanmaz. Dünya genelinde yaklaşık %15’lik bir kısımda ılıman iklim görülmektedir. Ilıman iklimin temel özellikleri ise kışların ılık yazların ise serin geçmesidir.

Ilıman iklimde her mevsim yağış görülür. Yüksek nem ve çözünme görülür. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı azdır. Dünya genelinde ılıman iklime dahil olan iklim çeşitleri;

  • Akdeniz iklimi,
  • Ilıman okyanus iklimi,
  • Step iklimi,
  • Karasal iklim.

3.      Soğuk İklimler

Soğuk iklimler güneş ışınlarının küçük açı ile geldiği bu nedenle de tam anlamı ile ısıtmadığı iklimlerdir. Bu iklim tiplerinde mevsimler belirgin olarak yaşanmaz. Kış ayları oldukça uzun ve sürekli bir kar yağışı söz konusudur.

Soğuk iklimler genellikle 60 derece ve üzerindeki enlemlerde görülürler. Dünyanın uç noktaları olarak da ifade etmek mümkündür. Soğuk iklim kategorisinde bulunan iklim çeşitleri;

  • Tundra iklimi,
  • Kutup iklimi.

İklim Çeşitleri Nelerdir?

İklim tipleri içerisinde ise birçok iklim bulunmaktadır. İklimlerin her biri kendine ait olayları ve bir döngüyü barındırır. Dünya’da görülen iklim çeşitleri ise aşağıdaki gibidir.

  • Ekvatoral İklim
  • Savan İklimi
  • Çöl İklimi
  • Muson İklimi
  • Karasal İklim
  • Akdeniz İklimi
  • Step İklimi
  • Okyanus İklimi
  • Tundra İklimi
  • Kutup İklimi

İklim çeşitlerinin her biri farklı iklim tipleri arasında yer almaktadır. İklim tipleri iklimlerin genel özelliklerine göre gruplandırılmasını sağlamak amacı ile gerçekleştirilen bir kategorize etme işlemidir. Belirtmek gerekir ki iklim tiplerinde kategorize edilseler bile her iklimin kendine özgü özellikleri vardır. Yazımızın devamında iklim çeşitlerine ve bu iklim çeşitlerinin özelliklerine dair merak edilenleri inceleyebilirsiniz.

1.      Ekvatoral İklim Özellikleri

  • Yıl boyu yağışlar görülür.
  • Konveksiyonel yağış türü görülür.
  • Yıllık yağış miktarı ortalama 2000 mm üzerindedir.
  • Bitki örtüsü yağmur ormanları olarak bilinir.
  • Bölgede bulunan ağaçlar sürekli yeşildir ve büyük yapraklara sahiptir.
  • Boyu 50 metreyi geçen ağaçlar görülmektedir.
  • Sıcak iklim çeşitlerinden biridir.

2.      Savan İklimi Özellikleri

  • Savan iklimi yıllık ortalama sıcaklık 20 derece civarındadır.
  • Yıllık sıcaklık farklı 5 derece civarında seyreder.
  • Yaz ayları yağışlı geçer. Kış ayları ise kurak ve ılıktır.
  • Yükselim yağışları görülür.
  • Yıllık toplam yağış miktarı 1500 mm civarındadır.
  • Savan bitki örtüsü hakimdir.
  • Angola, Zambiya gibi ülkelerde görülen iklim tipidir.

3.      Çöl İklimi Özellikleri

  • Çöl iklimi diğer bir adı ile kurak iklimdir.
  • Kurakçıl otlar ve çalılar bulunur.
  • Yağış miktarı çok azdır. Yıllık yaklaşık 100 mm civarında yağış alır.
  • Bitki örtüsü çok seyrektir.
  • Nem azdır.
  • Günlük sıcaklık farkı çok fazladır.
  • Konveksiyonel yağışlar görülür.
  • Fiziksel aşınma çok yüksektir.

4.      Muson İklimi Özellikleri

  • Yaz mevsimleri ılık ve yağışlı, kış mevsimleri ise soğuk ve kuru görülür.
  • En çok yağış olan iklim çeşididir.
  • Ortalama yağış miktarı 1500 mm ile 2000 mm arasındadır.
  • Muson rüzgarları etkilidir.
  • Her mevsim yağış alan muson ikliminin hakim olduğu adalar mevcuttur.
  • Geniş yapraklı ağaçlardan oluşan bitki örtüsü vardır. Kış aylarında savanlar görülür.
  • Yaz yağmurları bir hayli fazla düşer. Bu özelliği muson iklimini savan ikliminden ayıran en belirgin özelliktir.

5.      Karasal İklim Özellikleri

  • Karasal iklim kış ayları oldukça uzun sürer.
  • Yoğunluklu olarak kış aylarında kar yağışı görülür.
  • Yaz yağmurları görülür.
  • Yıllık sıcaklık ortalaması düşüktür.
  • Podzol toprakları yaygın olarak görülür.
  • İğne yapraklı ağaçlar sıkça görülür.
  • Tayga ormanları ve dağ çayırları genel bitki örtüsüdür.
  • Büyükbaş hayvancılık için en elverişli iklim tipidir.
  • Yükselti yönünden yüksek kesimlerde görülür.
  • 40 ve 60 derece enlemleri arasında görülür.

6.      Akdeniz iklimi Özellikleri

  • Yıllık sıcaklık ortalaması 20 derece civarındadır.
  • Kırmızı topraklara sahiptir.
  • Cephesel yağış görülür.
  • Fırtına ve kar yağışı tarzı doğa olayları çok sık gözlemlenmez.
  • Bitki örtüsü makidir.
  • Yıllık yağış miktarı ise 1000 mm civarında seyretmektedir.
  • Ilıman iklimlerden biridir.

7.      Step İklimi Özellikleri

  • Step iklimi yazları sıcak kış aylarında ise soğuktur.
  • Kış aylarında kar yağışı yoğunluklu olarak görülür.
  • Yıllık yağış miktarı 500 mm civarında seyreder.
  • Bitki örtüsü bozkırdır. Bozkırlar yaz aylarında kuruyup kış aylarında yeşermektedir.
  • Step iklimi küçükbaş hayvancılık için en uygun olan iklim çeşidi olarak bilinir.
  • Yıllık sıcaklık farkı yüksektir.
  • Mekanik çözülme oranı yüksektir.
  • Ilıman iklimlerden biridir.

8.      Okyanus İklimi Özellikleri

  • Ilıman iklimlerden biridir.
  • Yıllık ortalama sıcaklık 15 derece civarındadır.
  • Yıllık sıcaklık farklı 10 dereceyi geçmez.
  • Sonbahar ayları en çok yağış alan aylardır.
  • 1500 mm civarında yıllık ortalama yağış görülür.
  • Bitki örtüsü iğne yapraklı ve yayvan ağaçlardan oluşur.

9.      Tundra İklimi Özellikleri

  • Tundra iklimi soğuk iklim türlerinden biridir.
  • Yaz ayları oldukça kısa geçer. Kış ayları ise yılın 10 ayını kapsar.
  • Yıl boyunca sıcaklık 10 derecenin üzerine çıkmaz. Kış aylarında sıcaklık -40 dereceye kadar düşebilmektedir.
  • Toprak don halinde bulunur.
  • Yaz aylarında toprağın çözülmesi ile birlikte kısa süreli bir bataklık oluşumu ortaya çıkar.
  • Yıllık yağış miktarı ortalaması 250 mm altındadır.
  • Tundra toprakları olarak bilinen tarıma elverişsiz topraklar görülür.

10.  Kutup İklimi Özellikleri

  • Kutup iklimi sürekli kış yaşanan bir iklimdir.
  • Buz çölleri bulunur.
  • Güneş ışınları yıl boyunca düşük açılar ile gelir.
  • Sıcaklık bütün yıl 0 derecenin altındadır.
  • Tarımsal faaliyetler gerçekleştirilemez.
  • Yağış oldukça azdır. Sadece kar yağışı görülür.
  • Termik yüksek basınç sürekli olarak görülür.
  • Soğuk iklim türlerinden biridir.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.